De toekomst van innovatie: durven leren van de natuur

Er zijn steeds meer octrooien, maar te weinig baanbrekende uitvindingen, zegt Mathijs Bouman (journalist). Mocht je hierin geïnteresseerd zijn, dan kun je er alles over lezen in zijn artikel van 4 oktober (FD). Als je naar de cijfers kijkt, klopt er iets niet. Het aantal octrooien stijgt, maar de productiviteit blijft achter. Waar blijft die baanbrekende innovatie? Bouman heeft hier een goed punt, en ik herken dit uit mijn eigen ervaring als ondernemer: veel bedrijven zitten vast in oude denkpatronen.

Bouman wil het probleem niet direct toeschrijven aan de ijver en vindingrijkheid van Nederlandse uitvinders, grapt hij. Maar na wat rondneuzen in de archieven op mijnoctrooi.rvo.nl blijft hij met een onbehaaglijk gevoel achter.

De CEO van vandaag: innovatie als strategie

En precies daar ligt het probleem. Mijn ervaring als ondernemer en bedrijfsvernieuwer na 10 jaar leert dat er te weinig aandacht is voor nieuwe technologie en innovatie. De traditionele ‘CEO 1.0’ richt zich vooral op arbeidsproductiviteit en eenvoudige kengetallen. Dit is een veilige, maar achterhaalde manier van werken. De meer vooruitstrevende ‘CEO 3.0’ heeft daarentegen een bredere visie. Deze CEO kijkt naar de toekomst, houdt rekening met maatschappelijke betrokkenheid en betrekt de belangen van meerdere stakeholders bij zijn besluitvorming.

En dan is er nog de ‘CEO 2.0’, die ergens tussenin zit. Deze laatste is vooral gericht op kortetermijnresultaten om aandeelhouders tevreden te houden, maar dat brengt risico’s met zich mee. De focus op snelle winst maakt bedrijven kwetsbaar, met als gevolg dat Nederlandse bedrijven vaak overnamedoelwitten worden voor Amerikaanse en Chinese bedrijven.

Maar hoe kunnen we het tij keren? Innovatie speelt hierbij een cruciale rol. Als we kijken naar de landen die vooroplopen op het gebied van innovatie, zoals Zuid-Korea, China, de VS, Japan en Duitsland, zien we dat deze landen veel meer investeren in nieuwe technologieën. Nederland staat misschien nog wel in de top 10, maar zonder een sterke focus op echte innovatie raken we achterop.

Bij innovatie draait alles om originaliteit en toegevoegde waarde

In de Verenigde Staten zien we een opvallende trend: de productiviteit groeit steeds langzamer, terwijl het aantal octrooien explosief stijgt. Maar deze octrooien blijken vaak niet origineel te zijn. Dit is een cruciale constatering, want in mijn werk als innovatiestrateeg zie ik dagelijks hoe belangrijk creativiteit en originaliteit zijn bij nieuwe uitvindingen. Juist de echt originele ideeën hebben een directe invloed op de productiviteit van een bedrijf.

Maar hoe meet je originaliteit en creativiteit eigenlijk? Dat is niet altijd eenvoudig, maar er is een duidelijk verband met de waardepropositie van een bedrijfsmodel. Met andere woorden: welke unieke ‘waarde’ lever je daadwerkelijk aan je klant? Innovaties die bestaande producten slechts verbeteren, hebben vaak een beperkt effect. Het zijn de doorbraken die werkelijk nieuwe oplossingen bieden, die de grootste impact hebben.

Wat we van de natuur kunnen leren

En hier komt een verrassende speler in beeld. Dit staat ook bekend als biomimicry. Innovatie draait niet alleen om technologie. Ik kan je vertellen dat de natuur een geweldige inspiratiebron is voor innovatie. Denk er eens over na: de natuur en wij mensen staan voor vergelijkbare uitdagingen, maar in ongeveer 88% van de gevallen bedenkt de natuur totaal andere oplossingen dan wij. De oplossingen van de natuur zijn vaak niet alleen creatiever, maar ook duurzamer en efficiënter. Deze grote verschillen maken de natuur tot een bron van onconventionele ideeën. En juist deze ideeën leiden tot baanbrekende innovaties!

De natuur is als een bibliotheek vol ideeën waaruit we een oplossing naar keuze kunnen selecteren en vervolgens toepassen. Maar dat doen we eigenlijk nog veel te weinig.

Wil je samen met DIOAcademy een kijkje nemen in de natuur? De ideeën liggen voor het grijpen. Doe je mee?